Tarımsal üretim denilince, hepimizin aklına, insanların beslenmesi ve giyinmesi ile hayvanların yem ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yapılan faaliyetler geliyor. Ancak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (EPDK)?nun 28067 ve 28346 sayılı tebliğlerine göre, artık vasıtalar da tarımsal üretimden pay alacak. İlgili tebliğe göre benzinlere yerli tarım ürünlerinden üretilmiş biyoethanol katılması 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren yüzde 2 oranında, motorine ise biyodizel katılması 1 Ocak 2014 tarihi itibari ile yüzde 1 ile başlayacak şekilde zorunlu olacak. Harmanlanacak miktarlar benzinde 2014, motorinde 2016 yılına kadar yüzde 3`e ulaşacak şekilde kademeli olarak artırılıyor.
***
Tebliğde geçen biyoetanol benzinle çalışan taşıt motorlarında, biyodizel ise motorinle çalışan taşıt motorlarında yakıt olarak kullanılabilen sıvı biyoyakıt çeşitleridir. Ülkemizde biyoetanol şeker pancarı, mısır, buğday; biyodizel ise kolza (kanola), ayçiçeği, soya, aspir gibi yağlı tohumlu bitkilerden üretilmektedir.
***
Dünyada birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde artan petrol fiyatlarının bütçeye getirdiği yük ile petrole olan bağımlılığın azaltılması amacıyla biyoyakıt üretimine yönelmiştir. Ancak bu tebliğlerle ortaya konulan biyoyakıt politikasının tarım sektörüne olası etkileri, öncelikle gıda güvencesi açısından değerlendirilmesi gerekir.
***
EPDK verilerine göre, ülkemizde 2011 yılı toplam motorin tüketimi yaklaşık 17,4 milyon metreküp, toplam benzin tüketimi ise yaklaşık 2,6 milyon metreküp olmuştur. Demek ki kabaca bir hesapla 2013 yılında benzine 54 milyon litre biyoetanol katılacak. Ülkemizde 1 litre biyoetanol üretmek için 2,4 kg mısır, 2,9 kg buğday veya 10,5 kg şeker pancarı kullanılmaktadır. Diğer yandan, 1 litre biyodizel üretmek için 2,2 kg kanolaya, 2,5 kg ayçiçeğine, 3,3 kg aspire veya 5,0 kg soya fasulyesine ihtiyaç duyulmaktadır. O halde 2013 yılında benzine katılacak biyoetonol için ortalama 157 bin ton buğday veya 130 bin ton mısır veya 567 bin ton şeker pancarı kullanılması gerekecek. Ülkemizin bu ürünler yönüyle üretim ve tüketim durumları incelenecek olursa; mısırda üretimin talebi karşılamadığı, şekerpancarında üretimin ve talebin aşağı yukarı aynı olduğu görülecektir. Buğdayda ortalama üretimimiz 20 milyon ton, tüketimimiz ise 18.5 milyon ton dolaylarındadır. Ancak kuraklık nedeniyle bazı yıllarda üretim 18 milyon tonun altında gerçekleşmektedir.
***
Öte yandan motorine katılması zorunlu biyodizel yönüyle ülkemizin yağlı tohumlu bitkiler üretimi incelenecek olursa, hiç de ek üretim hesaplamasına girmeden durumun daha vahim olduğu söyleyebiliriz. Çünkü Ülkemizde yağlı tohumlu bitkilerin üretimi, tüketimi karşılayamadığı için düzenli olarak her yıl 2 milyon tonun üzerinde yağlı tohum, 1 milyon tonun üzerinde ham yağ ithalatı yapılmaktadır.
***
Sonuç olarak, EPDK`nın akaryakıta yerli ürünlerden katkı zorunluluğunu öngören kararının gıda güvencesini çok ciddi boyutlarda tehdit edeceği ve bu nedenle uygulanmasının zor olduğu görülüyor.
