Geçtiğimiz haftalarda, buğday alım fiyatları yüzde 11,5-12 oranında protein içeren Anadolu kırmızı sert ekmeklik buğdaylar için ton başına 720 TL, yüzde 12-12,5 protein içeren makarnalık buğdaylar için de 765 TL olarak açıklandı. Ayrıca prim, gübre, mazot, sertifikalı tohumluk, toprak analizi destekleri için de ton başına 123 TL?lik ödeme yapılacağı belirtildi. Açıklanan fiyatların yüzde 11,5-12 protein içeriğine sahip ekmeklik buğdaylar için geçerli olduğunu tekrar hatırlatmakta fayda var. Zira piyasadan yüzde 11-11,5 ile yüzde 10,5-11, hatta yüzde 10,5?in altında düşük protein içeriğine sahip, önemli miktarlarda alımlar yapılmaktadır. Bu protein içeriklerine sahip ekmeklik buğdayların alım fiyatları ise 720 TL?nin oldukça altındadır (685 TL ile 620 TL arası). Aynı şey makarnalık buğdaylar için de geçerli olup, alım fiyatları 640 TL?ye kadar düşebilmektedir.
***
Buğday fiyatları geçen yıl (2012 dönemi) yüzde 11,5-12 protein oranındaki Anadolu kırmızı sert ekmeklik buğday için 665 TL, yüzde 12-12,5 protein içeren makarnalık buğday için ise 705 TL olarak açıklanmış, yine prim ve diğer destekler için de, 115 TL?lik ödeme yapılacağı belirtilmişti.
***
Görüldüğü gibi 2013 yılında buğday alım fiyatları 2012 yılına göre ekmeklik buğdaylarda yüzde 8,3, makarnalık buğdaylarda yüzde 8,5, prim ve diğer desteklerde ise yüzde 7 oranında artmıştır.
***
Açıklanan bu fiyatların yeterliliğini net bir şekilde değerlendirilebilmek için, girdi fiyatlarındaki artış ile verimlilik ve kalite durumlarına göz atmak gerekiyor. Öncelikle, 2013 döneminde girdi fiyatlarının 2012 dönemine göre önemli miktarda arttığını söyleyebiliriz. Örneğin 2012 döneminde 1 kg sertifikalı buğday tohumluğunun fiyatı ortalama 1,1 TL (çeşide bağlı olarak, 0,9-1,3 TL arasında) iken, 2013 döneminde yüzde 22 oranında artarak 1,3 TL?ye (1,1-1,5 TL) yükselmiştir. Aynı şekilde amonyum sülfat gübresinin tonu 590 TL?den 700 TL?ye (yüzde 18,6 artış), üre gübresi, 1100 TL?den 1200 TL?ye (yüzde 9,1 artış), amonyum nitrat gübresi 900 TL?den 1000 TL?ye (yüzde 11,1 artış) yükselmiştir. Üretimin önemli bir girdisi olan mazotta da yüzde 9-10 oranında bir artış yaşanmıştır.
***
Görüldüğü gibi buğday fiyatlarındaki artış, girdi fiyatlarındaki artışın gerisinde kalmıştır. Arada oluşan faklılığın ton başına 123 TL?lik prim ve diğer desteklerle kapatılamayacağı da ortadadır. Sonuçta, alım ve girdi fiyatlarındaki artışa bakıldığında, bu yıl da buğday üreticilerimizin elde edeceği net gelirin, düşük düzeyde kalacağı görülmektedir. Ülkemizde, özellikle Orta Anadolu Bölgesinde buğday tarımının çoğunlukla, küçük ve çok parçalı arazilere sahip, verimliliği düşük işletmelerce yapıldığını da düşünürsek, ana geçim kaynağı buğday olan üreticilerimizin, tarım sektöründe kalabilmeleri ve üretimlerini devam ettirebilmelerinin her geçen gün zorlaştığını söyleyebiliriz.
