Tespih, Türk kültürünü yansıtan bir sanattır
TESPİH ALLAH İLE KUL ARASINDA DİNİ BİR GEREÇTİR; SALLANMAZ, ATILMAZ, OYNANMAZ
Tarih: 26.1.2017 00:05:52/ 4159okunma / 0yorum

TESPİH ALLAH İLE KUL ARASINDA DİNİ BİR GEREÇTİR; SALLANMAZ, ATILMAZ, OYNANMAZ

Tespih, Türk kültürünü yansıtan bir sanattır

Genç yaşta tespih sanatına gönül veren Kırıkkaleli Abdülsamet Ürün, Ankara´daki atölyesinde taşları birer sanat eserine çeviriyor. Tespihin Türk kültürünü yansıtan bir sanat olduğunu ifade eden Ürün, “Tespih, Allah ile kul arasında dini bir gereçtir; sallanmaz, atılmaz, oynanmaz. Tespih aşkıyla meşk edilir” dedi. Tespihin yanı sıra yüzük, silah kabzası ve aksesuar da üreten Ürün, amatörce ney üflediğin ve ebru sanatıyla da ilgilendiğini ifade ederek tüm bu sanatların insanın bedeniyle ruhunu birbirine kavuşturan sanatlar olduğunu belirtti.

TESPİH BİR SANATTIR

Tespih Sanatçısı Abdülsamet Ürün tespih sanatını, “Bu işe gönül veren ustalar tarafından çeşitli değerli maddelerin birçok aşamadan geçirilip, belirli şekiller ve motiflerin özenle işlenmesiyle habbe haline getirildiği ve bu habbelerin ipe dahi bir ahenk ve kuralla dizildiği, imamesiyle can bulduktan sonra Durak, Ara taneler, Hitame ve Tepelik ile ustanın imzasını atıp son noktayı koyduğu esere tespih denir” şeklinde tarif etti.

TESPİHİN KELİME ANLAMI

Tespihin dini olarak “sebh” kökünden türeyen bir kelime olduğunu ifade eden Ürün, “Bu kelimenin anlamı ise ‘havada ve suda hızlı hareket etmek, geçip gitmek, yüzerek uzaklara gitmek´ anlamını taşımaktadır. Yani tespihi Allah´a ulaşmak için dua taneleri olarak görecek olursak Allah´ın Esma-ül Hüsna´sını yani güzel isimlerini zikretmek için kullandığımız zaman sebh kelimesinde olduğu gibi Allah´a ulaşmada kapıları açar engelleri kaldırır” şeklinde konuştu.

TESPİHİN SAĞLIK AÇISINDAN BİRÇOK FAYDASI VARDIR

Tespihin sağlık açısından da önemli faydaları olduğuna vurgu yapan Ürün, “Tespih yapımında kullanılan çoğu maddelerin insan vücuduna birçok faydası vardır. Mesela saf kehribar dediğimiz Baltık kehribarın endokrin hastalıklarına (guatr) ve sinir hastalıklarına oldukça faydası bulunmaktadır. Şu an ilaç yapımı dâhil birçok tedavi alanında kullanılmaktadır. Yine Osmanlı hekimlerinin kullandığı kuka tespihlerde anti bakteriyel özelliği sayesinde eldeki mikrop ve bakterileri temizlediği bilinmektedir. Sadece tespih çekmenin bile insan vücuduna oldukça faydası vardır. Amerika´da yapılmış bilimsel araştırmalara göre insanın eli içerisinde yuvarlak nesnelerle oynamasının insan sinirini yatıştırdığı, stresi aldığı, insan tansiyonunu düzenlediği tespit edilmiştir” ifadelerini kullandı.

“TESPİH SANATINA KÜÇÜKLÜKTEN GELEN BİR MERAKIM VARDI”

Tespih sanatına küçüklükten gelen bir merakı olduğunu kaydeden Ürün, “Büyüklerimizin ellerinde küçükken tespih gördüğüm zaman merakımı cezbederdi. 13-14 yaşından itibaren cebimde hep tespih vardı. Ama kültürümüz gereği büyüklerimizin yanında çıkaramazdık. Lise yıllarında koleksiyoner bir abimle tanıştım. İlk defa ondan aldığım tespihlerle koleksiyon olarak tespih biriktirmeye başladım. Yaptığımız sohbetlerde sürekli tespih sanatından bahsederdik çeşitli tespihler inceler yorumlar yapardık. Zaman geçtikçe içimdeki bu sevdayı tutamaz oldum ve eyleme dökme ihtiyacı doğdu.”

“İLK TESPİHİMİ TORNASIZ SADECE 2-3 EL ALETİYLE YONTARAK YAPTIM”

“İlk tespihimi tornasız sadece 2-3 el aletiyle yontarak yaptım. Bu tespihi koleksiyoner abimize gösterdiğimle bana gülmüştü. Daha sonra imkânlar doğrultusunda uygun bir torna ve atölye malzemelerini alıp tespih yapımına başlamaya karar verdim. Ustalarla istişare yaparak tespih yapımına başladım. İçimdeki bu sevda zamanla daha da çok artarak devam etti. Şu an son sistem bir atölyem ve tespih yapımı bekleyen birçok değerli materyalim var. Yaptığım tespihler Türkiye´nin ve dünyanın birçok yerinde koleksiyonu süslüyor. Bu başarımı azim ve karalılığıma borçluyum. Tespih yapımı çok zordur. Her bir tanesi 12-13 aşamadan geçiyor ve çok büyük bir dikkat istiyor. Ama bir işi severek ve isteyerek yaptığım zaman önünde hiçbir şey duramıyor.”

TESPİH ADABI NEDİR?

Tespihin, ipe dizilmiş 33 tane boncuktan çok ötede bir anlayışı ifade ettiğinden taşıması, çekmesi, bir başkasına verilmesi, alınması derin bir görgü gerektiren bir obje olduğunun altını çizen Ürün, “Tespih adabında cepten çıkarılıp çekilmeye başlanmaz. Cepten çıkarılan tespihin imamesi sol elin avcu içerisinde tutulur ve sağ elle tespih sıvazlanır. Sağ elle sıvazlanırken bittiği yerden tutulur sol elle imameye doğru sıvazlanır. Bu tespihi sevmenin bir göstergesidir. Birkaç kez yinelenir. Sonrasında usulca çekmeye başlanır. Bir başkasına verirken iki el tespihin altına yastık yapılarak, vermekten öte sunulur. Karşı taraf da tespihi aynı özenle iki eliyle alır ve tespihi az önce anlattığım gibi önce bir sever sonra çekmeye başlar. Bir başkasından tespihini istemenin yolu ‘hacı iki de biz sallayalım şunu´ şeklinde değildir. ‘Biraz da ben meşk edebilir miyim?´ denir. Tespih esasında çekilmez, ruh ve beden tespihin üzerinde dolaşır. Bunu hissederek istenir ve hissedene verilir” diye konuştu.

TESPİHİN TARİHİ NERDE BAŞLAR?

Ürün, tespihin tarihinin insanlık tarihi kadar eski olduğunu belirterek, “İlk çağlarda insanlar avladıkları avların dişlerini, kemiklerini, kulaklarını ve benzeri şeyleri ip benzeri şeylere dizer, bir sonraki avda başarı getirmesi için üzerlerine takarlardı. Avladıkları büyük güçlü hayvanların dişleri, kemikleri o dönemlerde güç göstergesiydi. Daha sonraları bu tip takılar kötülüklerden ve düşmanlardan koruması için savaşlarda da takılmaya başlandı. Zira mağara resimlerinde bile insanların henüz düzgün bir kıyafeti yokken dahi boyunlarında ve bileklerinde süs eşyası olarak bir ipe dizilmiş aksesuarlarının olduğunu görmekteyiz. Günümüzde dahi çeşitli taş ve fosillerin uğur getirdiği ve çeşitli faydalar sağlandığı düşünülerek takı ve tespih sektöründe kullanılmaktadır. Boncukların dini amaçla ve duaları saymada kullanılmasına, ilk Budizm ve Hinduizm inancında kullanıldığı genel kabul görmüş bir bilgidir. Tespihin ataları Hindistan´dan doğuya, sonra Ortadoğu´ya, en sonunda da Avrupa´ya yayılıyor. Tespihin kullanış amacı Müslümanlık, Hıristiyanlık (Katolik), Hinduizm ve Budizm´de aynı olup hepsinde de duaları ve dualar arası bölümleri saymada kullanılır” ifadelerini kullandı.









Kaynak: PUSULA

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Tarih ve kültür kimsenin umurunda değil!
Tarih ve kültür kimsenin umurunda değil!
BEŞ YIL ÖNCEKİ HALİYLE DURUYOR
Ramazan Sokağının konuğu Talha Bora Öge
Ramazan Sokağının konuğu Talha Bora Öge
BİR DÖNEM KIRIKKALE´DE ÖZEL BİR RADYODA ÇALIŞTI
Yahşihan semaları uçurtmalarla şenlendi
Yahşihan semaları uçurtmalarla şenlendi
ÇOCUKLAR, AİLELERİYLE BİRLİKTE GÜZEL BİR GÜN GEÇİRDİLER
Tabiat Parkında Uçurtma Şenliği
Tabiat Parkında Uçurtma Şenliği
AMAÇ, TABİATI KORUMAK
Berat Kandili, arınmanın ve kurtuluşa ermenin vesilesidir
Berat Kandili, arınmanın ve kurtuluşa ermenin vesilesidir
ÇOKÇA İBADET EDİLMELİ
MKE Koroları Kırıkkale´de…
MKE Koroları Kırıkkale´de…
SANAT VE HALK MÜZİĞİ DOLU BİR GECE
Keskin´i turizm merkezi yapmalıyız
Keskin´i turizm merkezi yapmalıyız
SİLAH MÜZESİ DEĞER KATAR
Kralların Ressamının Evi ziyaretçilerini bekliyor
Kralların Ressamının Evi ziyaretçilerini bekliyor
RAHMİ PEHLİVANLI, DOĞDUĞU EVDE YAŞATILACAK
"Dedeciğim Ben Geldim"
"Dedeciğim Ben Geldim"
MİLLİ BİLİNÇ KAMPINA 36 ÇOCUK YOLLADIK
Öğrencilerden renkli sergi
Öğrencilerden renkli sergi
TURİZM HAFTASI KAPSAMINDA DÜZENLENDİ
Yöresel yemek yarışması
Yöresel yemek yarışması
BU YIL ÜÇÜNCÜSÜ YAPILDI
Tarih Profesörü Pehlivanlı, Tarihi Demir Köprüyü Anlattı
Tarih Profesörü Pehlivanlı, Tarihi Demir Köprüyü Anlattı
KÖPRÜ, ÖNEMLİ GÖREVLER İCRA ETMİŞTİR
Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler Keskin´de
Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler Keskin´de
KESKİN´DE İNGİLİZCE TİYATRO
Kültür Müdürlüğünden yöresel yemek yarışması
Kültür Müdürlüğünden yöresel yemek yarışması
PROFESYONEL AŞÇILAR KATILAMAYACAK
Bağlamayla Dombrayı kavuşturduk
Bağlamayla Dombrayı kavuşturduk
BİRİNCİ ULUSLARARASI MÜZİK ARAŞTIRMALARI ÖĞRENCİ KONGRESİ SONA ERDİ
Kitaplar yüreğimizi ferahlatır
Kitaplar yüreğimizi ferahlatır
KESKİN´DE 1071 KİTAP SERGİSİ AÇILDI
Yeni nesil kitap okumayı seviyor
Yeni nesil kitap okumayı seviyor
KIRIKKALE VALİSİ MEHMET İLKER HAKTANKAÇMAZ, MEYDANDA VATANDAŞLARLA KİTAP OKUDU
Travelexpo Fuarında Kırıkkale Rüzgârı
Travelexpo Fuarında Kırıkkale Rüzgârı
AÇILIŞI KÜLTÜR BAKANI YAPTI
Yeni nesil okumayı seviyor
Yeni nesil okumayı seviyor
KÜTÜPHANE HAFTASI DOLAYISIYLA DÜZENLENEN TÖRENE KATILAN VALİ HAKTANKAÇMAZ, OKUMA ALIŞKANLIĞININ YERLEŞTİRİLMESİ GEREKTİĞİNİ SÖYLEDİ
Üniversite, baharı coşkuyla karşıladı
Üniversite, baharı coşkuyla karşıladı
NEVRUZ BAHARIN MÜJDECİSİ
Ramazan´ın müjdecisi, huzur ve bereketin adı
Ramazan´ın müjdecisi, huzur ve bereketin adı
BELEDİYE, PERSONELİNE VE VATANDAŞLARA KANDİL SİMİDİ DAĞITTI
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sağlık
3. Sayfa
Teknoloji
Magazin
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar