Pembe Halalar Var Oldukça
Tarih: 3.12.2015 11:29:01 / 1304okunma / 0yorum
OSMAN ÖCAL

   Birkaç gün önce bir video izledim. Bir Türkmen anasının Suriye´de öldürülen Türkmenler için söylediği bir ağıt videosu. Aldı götürdü beni gençlik yıllarıma çocukluğuma. Pembe Hala´nın ağıtlarını hatırlattı bir daha.

   Ağıtlarını dedim; hani her yörede rastlanabilen ağıtçı kadınlarımız vardır bir cenazenin ardından ağıtlar yakan. Katı kalpleri dahi yumuşatıp yüreklerimizi titreten ve akmayan göz damarlarımızı açan ağıtçı kadınlarımız.

   Pembe Hala akrabası olsun olmasın her cenazede bulunur cenazenin durumuna göre zaman zaman cenazenin yakın akrabalarına da sarılarak doğaçlama ağıtlar yakar herkesi ağlatırdı. Sesinin gür ve yanık olması ise apayrı bir özellikti. Mekânı cennet olsun.

   Türk kültür geleneğinde değişik ağıt türleri vardır. Cenazenin ardından söylenen ağıtlar doğaçlama olup ağıtçı kadınlar tarafından söylenir. Ağıtçı kadınlar cenazenin yaşını, geçmişte yaptığı yiğitçe ve güzel işleri, gelecekte yapmayı planladığı işleri, yaptığı iyilikleri, cömertliği, ailevi durumunu vs. yaktığı ağıtlarda işlerler.

   Zaman zaman cenaze yakınlarına sarılarak, zaman zaman cenazenin bir giysini veya eşyasını eline alarak bazen koklayarak yanık sesleri ile belli bir düzen dâhilinde ağıtlarını söyleyerek acılarını dile getirirler. Bütün bunlar o an orada bulunan insanları etkilemeye yöneliktir. Ağıtlar bazen kadınlar arasında karşılıklı olarak da söylenir.

   Cenazenin arkasından söylenen bu ağıtlar sözlü kültüre dayanır ve aynı zamanda birer destan özelliği de taşırlar. Destancı şairler tarafından söylenip yazıya geçirildikten sonra köylerde destan olarak sayfalar halinde satıldığını hatırlayanlarımız vardır.

   Kaşgarlı Mahmut tarafından XI. Yüzyılda derlenen ve  

‘‘Alp Er Tunga öldi mü
Issız ajun kaldı mu
Ödlek öcün aldı mu
Emdi yürek yırtılur!´´ Dörtlüğü ile başlayan Alp Er Tunga Sagusu ilk destan türümüze bir örnek teşkil etmektedir.

    Türk kültür tarihinde binlerce yıldan beri devam eden ve İslamiyet öncesinde kişisel ve toplumlar acıları dile getiren sagular ve koşuklar ozan, baksı, kam, şaman olarak isimlendirilen kişiler tarafından söylenirken İslamiyet´le birlikte bu kişiler âşık olarak adlandırılmış, söylediklerine de mersiye ve ağıt denilmiştir.

   Ağıt söyleme veya ağıt yakma sadece ölülerin arkasından söylenen ağıtlarla sınırlı değildir elbette. Sevip de kavuşamayan sevgiliye söylenen türküler ‘‘Neşet Ertaş´ın ‘Zahide´m´ türküsü´´, asker uğurlarken söylenen türküler, ayrılık ve hasret türküleri, gelin kınası yakılırken söylenen türküler, doğal afetlerin acısından doğan türküler de ağıt türü içinde değerlendirilir.

   Geline kına yakılırken gelini ağlatmak için yöremizde söylenen:

‘‘Elimi soktum astara
Elimi kesti testere
Mevla´m şirinlik göstere
Al yeşil kınan kutlu olsun
Orada dirliğin tatlı olsun´´ sözlerini de içeren kına türküsü bir ağıt türüdür. Kına türküleri de cenaze törenlerinde olduğu gibi sesi ve ezgi söyleme özelliği güzel olan kadınlarımız tarafından söylenir.

   Günümüzde halk ozanlarımız tarafından söylenen ağıtların birçoğu anonim olsa da özellikle ağıtçı kadınların yaktığı ağıtlar acı olayların akabinde söylendiğinden doğaçlama olarak söylenmektedir.

   Pembe Halalar var oldukça Türk kültüründeki ağıt yakma geleneği devam edecek,  kişisel ve toplumsal acılarımız kadınlarımızın ezgileriyle gözyaşına dönüşecektir.

Anahtar Kelimeler: Pembe, Halalar, Oldukça
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Veda Yazısı (31 Temmuz 2016 - Pazar)
Yeni Gün Bayramınız Kutlu Olsun (21 Mart 2016 - Pazartesi)
Kırkayak (19 Şubat 2016 - Cuma)
Eğitim Onurumuz Köy Enstitüleri (08 Şubat 2016 - Pazartesi)
11. Kuruluş Yıldönümü Kutlu Olsun (02 Şubat 2016 - Salı)
Âşık Bacı (11 Ocak 2016 - Pazartesi)
Öldürülen Şairler (03 Ocak 2016 - Pazar)
Sen, Bilirsin –II- (26 Ekim 2015 - Pazartesi)
Sen Bilirsin -1- (25 Ekim 2015 - Pazar)
Seksen Yıldır Bugünü Bekliyorduk (04 Ekim 2015 - Pazar)
PKK Bir Ermeni Terör Örgütü müdür?-1 (01 Ekim 2015 - Perşembe)
Bal Şenliğimizin Ardından (07 Eylül 2015 - Pazartesi)
Eğitim mi Turizm mi? (24 Ağustos 2015 - Pazartesi)
Fakirin Kanı Varsıla Kaymak Siyasetçiye Koz (01 Ağustos 2015 - Cumartesi)
Vah Gençliğim Vah! (08 Temmuz 2015 - Çarşamba)
Vekil Adaylarımıza (11 Mayıs 2015 - Pazartesi)
Şu Kızılay Meselesi (11 Nisan 2015 - Cumartesi)
Memleketim İnsanına (18 Mart 2015 - Çarşamba)
Paylaşılamayan Tunceli ve Çevresi -VI- (05 Mart 2015 - Perşembe)
Paylaşılamayan Tunceli ve Çevresi -II- (28 Şubat 2015 - Cumartesi)
Medine Fukarası -II- (12 Şubat 2015 - Perşembe)
Medine Fukarası -I- (11 Şubat 2015 - Çarşamba)
Nice On Yıllara Pusula (02 Şubat 2015 - Pazartesi)
Nam-ı Diğer Abdal-ı Nam (25 Ocak 2015 - Pazar)
Kırıkkale’nin Yeni Beyni (09 Ocak 2015 - Cuma)
Bozkırı Sarsan Zil Sesi–2 (25 Aralık 2014 - Perşembe)
Bozkırı Sarsan Zil Sesi(1) (24 Aralık 2014 - Çarşamba)
PKK Terör Örgütünün Tunceli Çıkmazı–5 (17 Aralık 2014 - Çarşamba)
PKK Terör Örgütünün Tunceli Çıkmazı–4 (17 Aralık 2014 - Çarşamba)
PKK Terör Örgütünün Tunceli Çıkmazı–2 (15 Aralık 2014 - Pazartesi)
PKK Terör Örgütünün Tunceli Çıkmazı (1) (13 Aralık 2014 - Cumartesi)
Bir Yazar Beş Eser (23 Kasım 2014 - Pazar)
Bir 29 Ekim’in Ardından (31 Ekim 2014 - Cuma)
Alışverişimi Kendimden Yapıyorum (21 Eylül 2014 - Pazar)
Çete Ayşe (17 Eylül 2014 - Çarşamba)
Eğitim ve Siyaset (26 Ağustos 2014 - Salı)
Duran Usta (01 Ağustos 2014 - Cuma)
Atatürk’ten Geçinmek (02 Haziran 2014 - Pazartesi)
Siyaset ve Dava Adamlığı (12 Mayıs 2014 - Pazartesi)
Cumhurbaşkanlığı ve Siyaset (16 Nisan 2014 - Çarşamba)
ÇAĞRI (13 Mart 2014 - Perşembe)
İçimizden Birisi (26 Şubat 2014 - Çarşamba)
Kimin İçin Oy Kullanacağız (12 Şubat 2014 - Çarşamba)
Nice Dokuz Yıllara (03 Şubat 2014 - Pazartesi)
Turana Açılan Kapı: Türkvizyon (25 Ocak 2014 - Cumartesi)
MHP adayı Birlik ile dobra dobra (22 Ocak 2014 - Çarşamba)
Eşek Gözlüm (10 Ocak 2014 - Cuma)
Kalemiyle Destanlaşan Bir Şahsiyet (08 Ocak 2014 - Çarşamba)
Türkvizyon ve Dombıra (23 Aralık 2013 - Pazartesi)
Gündem Siyaset (17 Aralık 2013 - Salı)
Kızıl Elma (20 Kasım 2013 - Çarşamba)
Kirli Siyasetin Aktörleri (04 Kasım 2013 - Pazartesi)
Bu Günleri Bir Görseydin Kandemir (02 Ekim 2013 - Çarşamba)
Savaşa Hayır (10 Eylül 2013 - Salı)
Gelincik Kayası Efsanesi (25 Temmuz 2013 - Perşembe)
3 Mayıs?a Nasıl Bakmalıyız? (02 Mayıs 2013 - Perşembe)
Sol İdeolojinin Tepegözü (18 Nisan 2013 - Perşembe)
Abdallar ve Teberce (2) (02 Nisan 2013 - Salı)
Abdallar ve Teberce (1) (01 Nisan 2013 - Pazartesi)
Nasıl Görünüyoruz? (12 Mart 2013 - Salı)
En Çok Çalışan Vekiller (25 Şubat 2013 - Pazartesi)
Atı Alan Üsküdar?ı Geçerken(2) (16 Şubat 2013 - Cumartesi)
Atı Alan Üsküdar?ı Geçerken(1) (14 Şubat 2013 - Perşembe)
Kutlu Olsun (03 Şubat 2013 - Pazar)
Selam Getirdim(3) (17 Ocak 2013 - Perşembe)
Selam Getirdim(2) (16 Ocak 2013 - Çarşamba)
Selam Getirdim(1) (14 Ocak 2013 - Pazartesi)
Es Turizm?in Yaptığına Bakın (08 Ocak 2013 - Salı)
Verdikçe İsterler (2) (26 Aralık 2012 - Çarşamba)
Verdikçe İsterler (1) (26 Aralık 2012 - Çarşamba)
SSCB Yirmi Yıl Daha Yaşasaydı (08 Aralık 2012 - Cumartesi)
Hacı Taşan?a Vefasızlık (30 Kasım 2012 - Cuma)
Kadânî?nin Sesine Kulak Verin (12 Kasım 2012 - Pazartesi)
Teşekkürler İlqar Müezzinzade (04 Kasım 2012 - Pazar)
Asla Gurur Duymuyoruz (05 Ekim 2012 - Cuma)
Askeri Araçta Örgüt Paçavrası (05 Eylül 2012 - Çarşamba)
Sanal Soygunu (22 Ağustos 2012 - Çarşamba)
Söz Sende Hasandede (01 Ağustos 2012 - Çarşamba)
Devlet Devlet Değil Millet Millet Değil (23 Temmuz 2012 - Pazartesi)
Ayrılığın Böylesi (13 Temmuz 2012 - Cuma)
Teşekkürler Öğretmenim (05 Temmuz 2012 - Perşembe)
Sulakyurtlunun Korkusu (25 Haziran 2012 - Pazartesi)
Karabağ Turan (18 Haziran 2012 - Pazartesi)
Mahşer Varsa (11 Haziran 2012 - Pazartesi)
Büyüdünüz de Ne Oldu (05 Haziran 2012 - Salı)
Mum Söndü (28 Mayıs 2012 - Pazartesi)
Dirilişin Tarihi 19 Mayıs (19 Mayıs 2012 - Cumartesi)
Türkçe Treni (12 Mayıs 2012 - Cumartesi)
Nisan:2 Mayıs:3 (05 Mayıs 2012 - Cumartesi)
Söz Havada Kalmasın (30 Nisan 2012 - Pazartesi)
Nerde Eski Bayramlar (21 Nisan 2012 - Cumartesi)
Tanrı?m Kayıra (16 Nisan 2012 - Pazartesi)
Davetlisiniz (06 Nisan 2012 - Cuma)
Ben Bu Suçu İşlerim (26 Mart 2012 - Pazartesi)
Bayrağıma Saygıyla (12 Mart 2012 - Pazartesi)
Hayaliyle Solanlar (04 Mart 2012 - Pazar)
Genç Türkler Birliği (27 Şubat 2012 - Pazartesi)
Kaldırımda Kale Var (21 Şubat 2012 - Salı)
Ceset Çukurunda Bir Müdür (12 Şubat 2012 - Pazar)
Kimlik Kimlik Üstüne ve Seyit Rıza (06 Şubat 2012 - Pazartesi)
Katerina?ya Referans (29 Ocak 2012 - Pazar)
Hasandede Peribacaları (23 Ocak 2012 - Pazartesi)
?Hristofyaaaas!? diye bağırdı son kez (16 Ocak 2012 - Pazartesi)
Kızıl astar isterler (09 Ocak 2012 - Pazartesi)
Yas mı, Devlete isyan mı? (02 Ocak 2012 - Pazartesi)
Ilımlı sömürü (26 Aralık 2011 - Pazartesi)
Gönül Nuru Tuğra (19 Aralık 2011 - Pazartesi)
ADEY?e direniş (12 Aralık 2011 - Pazartesi)
Kerbelâ?yı Yeniden Sorgulamak (05 Aralık 2011 - Pazartesi)
Eşit İşe Eşit Ücret mi Yoksa (28 Kasım 2011 - Pazartesi)
Avanos?un Kazları (21 Kasım 2011 - Pazartesi)
Bir Öneri de Benden (19 Kasım 2011 - Cumartesi)
Sürün şu domuzları (10 Kasım 2011 - Perşembe)
Bu Gün On Kasım Perşembe (10 Kasım 2011 - Perşembe)
Güldürmeyin Adamı (04 Kasım 2011 - Cuma)
Çanakkale Ruhlu Anadolu İnsanı (31 Ekim 2011 - Pazartesi)
Bir ayıba itiraz (29 Ekim 2011 - Cumartesi)
Dil (24 Ekim 2011 - Pazartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sağlık
3. Sayfa
Teknoloji
Magazin
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar