Medine Fukarası -I-
Medine Fukarası -I-
Tarih: 11.2.2015 00:53:00 / 939okunma / 1yorum
OSMAN ÖCAL

Doğduğum köy ve çevremizin tarihi ile ilgili araştırmalar yaparken bol bol aşiret ve cemaat sözcükleri ile karşılaştım. Aşiret sözcüğü Arapça bir sözcük ve ‘oymak’ karşılığında kullanılmış. Cemaat sözcüğü ise yine Arapça olmakla beraber aynı din ve soydan olan insan topluluğunun karşılığı olarak kullanılmış.

Öyle anlaşılıyor ki bunlar gibi çok sayıda sözcük dilimize İslamiyet’le beraber girmiş ve Türkçenin unutulmasına sebep olmuştur. Oysa Türklerde akraba ve topluluklara ad olan Öz Türkçe sözcükler mevcuttur. En küçük topluluk olan ailelerin birliğine soy( Yine soy yerine Arapça bir sözcük olan sülale sözcüğü de dilimize yerleşmiş), soyların birliğine oba, obaların birliğine oymak, oymakların birliğine boy, boyların birliğine il yani devlet sözcükleri kullanılmıştır.

Toplulukların adlandırılmasını devlet Arapça sözcüklerle yapınca tarihçi ve yazarlarımız da aynı sözcükleri kullanmışlar ve kullanmaya da devam etmektedirler.

İşte devlet eliyle aşiret sözcüğünün kullanıldığına örnek bir tarihi belge:

“Tarih: 11/S /1251 (Hicrî) Dosya No: 1592 Gömlek No: 61 Fon Kodu: HAT 

Kalecik Keskin kazası dâhilinde bulunan Haremeyn Aşireti`ne ait Hacıhasanbey Obası diye bilinen köyde Ramazan Bey`in müceddeden bina eylediği camiye Cuma ve bayram namazları kılınabilmesi için izin verilmesi ve hitabetinin Hasan b. Mustafa`ya tevcihi.”

Bu tarihi belgede olduğu gibi çok sayıda belgede ‘Haremeyn’ sözcüğü aşiret yani oymak adı olarak kullanılmış. Oysa Türk oymakları içerisinde Haremeyn oymağı diye bir oymak ismi bulunmamaktadır. Aynı adlandırma kendi köyümüz için de kullanıldığı için araştırmalarımda biraz derine inme gereği duydum ve Haremeyn sözcüğünün Müslümanlarca kutsal sayılan Mekke ve Medine’ye hatta Kudüs’e dayandığını gördüm.

İki harem anlamına gelen Haremeyn, sınırları Hazret-i İbrahim ve Hazret-i Muhammed tarafından tespit edilen Mekke ve Medine şehirlerinden her birini ifade etmektir.
Osmanlı kaynakları ile devrin resmi yazışmalarında hemen tamamında Mekke ve Medine yerine Haremeyn tabiri kullanılmış ve sıfat olarak da Haremeynü`ş-Şerifeyn, Haremeyn-i Muhteremeyn, Haremeyn-i Muharremeyn tavsifleri tercih edilmiştir. Bazen bu tabirin içine Kudüs bile girmiştir.

Bu tabirin Türkmen ve Yörük oymaklarıyla ilişkisine gelince: Vergileri Haremeyn’e gönderilen bütün oymaklar Osmanlı devleti tarafından bu ad ile isimlendirilmiş.

Osmanlı`dan önce kurulan Müslüman devletler; Mekke ve Medine`nin ihtiyaçlarının temin edilmesi, hacıların güvenliklerinin sağlanması, yolculuk sırasında gıda, giyecek, ulaşım için deve ve su tedariki, Haremeyn`in su ihtiyacının karşılanması, Kâbe gibi kutsal mekânların örtülerinin temini, bu mekânların süslenip aydınlatılması, eğitim, sağlık, imaret ve sebil hizmetleri verilmesi, temizlik işlerinin yaptırılması ve hamam tesisi, Haremeyn`de yaşayan fukaranın ihtiyaçlarının giderilmesi, eşraf ve görevlilerin tahsisatlarının karşılanması gibi çok sayıda hizmetin yürütülmesini sağlamışlar.

Mekke şehrindeki harem bölgesi; sınırları Cebrail Aleyhisselâm’ın bildirmesiyle İbrahim Aleyhisselâm tarafından çizilmiş ve yine onun tarafından dikilen taşlarla gösterilmiş olan alan olarak belirtilir. Bu bölge Medine tarafından üç mil, Yemen tarafından yedi mil, Irak tarafından yedi mil, Taif ve Arafat yolu üzerindeki Nemire Vadisinden yedi mil, Cirane yolundan dokuz mil, Cidde tarafından on mil uzaklıktaki sınırların çevrelediği alandır. Medine bölgesindeki haremin genişliği ise on iki mil kadardır. Bir mil 1895 metreye karşılık gelmektedir.

Yukarıda belirttiğim gibi Haremeyn olarak adlandırılan bölgenin tüm ihtiyaçlarının karşılanması Yavuz Sultan Selim’in Mısır’ı almasıyla beraber zorunlu olarak Yörük ve Türkmen oymaklarına devredilmiştir.

Burada garip bir durum var ki; Haremeyn bölgesindeki fakir fukaranın geçimi de Yörük ve Türkmen oymaklarının üzerine yıkılmıştır. Acaba o dönemde konar-göçer olarak yaşayan Yörük ve Türkmen oymakları nasıl bir yaşam mücadelesi veriyorlardı?.. DEVAMI VAR.

Anahtar Kelimeler: Medine, Fukarası, I
Okuyucu Yorumları (1 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Kemal Albayrak
23.2.2015 06:57:55
Osman Hocam Köşe yazınızı okudum.Teşekkür ediyorum.Çalışmalarında da başarılar diliyorum.Bir konuyu paylaşmak istedim.Bir yerde Türkler İslâmiyetle tanışınca pek çok kelime Türkçe`ye girmiş artık o Türkçe` nin malı olmuş yani Türkçeleşmiş.Türkçe`nin unutulmasına değil,zenginleşmesine sebep olmuş.Bu bazı dil bilimcilerinin de görüşü.Düşüncemi iletmek istedim.Yanlış anlaşılmasın.Yazınızı çok beğendim.Özellikle teşekkürlerimi iletiyorum. Selam ve saygılar.
Yazarın Diğer Yazıları
Veda Yazısı (31 Temmuz 2016 - Pazar)
Yeni Gün Bayramınız Kutlu Olsun (21 Mart 2016 - Pazartesi)
Kırkayak (19 Şubat 2016 - Cuma)
Eğitim Onurumuz Köy Enstitüleri (08 Şubat 2016 - Pazartesi)
11. Kuruluş Yıldönümü Kutlu Olsun (02 Şubat 2016 - Salı)
Âşık Bacı (11 Ocak 2016 - Pazartesi)
Öldürülen Şairler (03 Ocak 2016 - Pazar)
Pembe Halalar Var Oldukça (03 Aralık 2015 - Perşembe)
Sen, Bilirsin –II- (26 Ekim 2015 - Pazartesi)
Sen Bilirsin -1- (25 Ekim 2015 - Pazar)
Seksen Yıldır Bugünü Bekliyorduk (04 Ekim 2015 - Pazar)
PKK Bir Ermeni Terör Örgütü müdür?-1 (01 Ekim 2015 - Perşembe)
Bal Şenliğimizin Ardından (07 Eylül 2015 - Pazartesi)
Eğitim mi Turizm mi? (24 Ağustos 2015 - Pazartesi)
Fakirin Kanı Varsıla Kaymak Siyasetçiye Koz (01 Ağustos 2015 - Cumartesi)
Vah Gençliğim Vah! (08 Temmuz 2015 - Çarşamba)
Vekil Adaylarımıza (11 Mayıs 2015 - Pazartesi)
Şu Kızılay Meselesi (11 Nisan 2015 - Cumartesi)
Memleketim İnsanına (18 Mart 2015 - Çarşamba)
Paylaşılamayan Tunceli ve Çevresi -VI- (05 Mart 2015 - Perşembe)
Paylaşılamayan Tunceli ve Çevresi -II- (28 Şubat 2015 - Cumartesi)
Medine Fukarası -II- (12 Şubat 2015 - Perşembe)
Nice On Yıllara Pusula (02 Şubat 2015 - Pazartesi)
Nam-ı Diğer Abdal-ı Nam (25 Ocak 2015 - Pazar)
Kırıkkale’nin Yeni Beyni (09 Ocak 2015 - Cuma)
Bozkırı Sarsan Zil Sesi–2 (25 Aralık 2014 - Perşembe)
Bozkırı Sarsan Zil Sesi(1) (24 Aralık 2014 - Çarşamba)
PKK Terör Örgütünün Tunceli Çıkmazı–5 (17 Aralık 2014 - Çarşamba)
PKK Terör Örgütünün Tunceli Çıkmazı–4 (17 Aralık 2014 - Çarşamba)
PKK Terör Örgütünün Tunceli Çıkmazı–2 (15 Aralık 2014 - Pazartesi)
PKK Terör Örgütünün Tunceli Çıkmazı (1) (13 Aralık 2014 - Cumartesi)
Bir Yazar Beş Eser (23 Kasım 2014 - Pazar)
Bir 29 Ekim’in Ardından (31 Ekim 2014 - Cuma)
Alışverişimi Kendimden Yapıyorum (21 Eylül 2014 - Pazar)
Çete Ayşe (17 Eylül 2014 - Çarşamba)
Eğitim ve Siyaset (26 Ağustos 2014 - Salı)
Duran Usta (01 Ağustos 2014 - Cuma)
Atatürk’ten Geçinmek (02 Haziran 2014 - Pazartesi)
Siyaset ve Dava Adamlığı (12 Mayıs 2014 - Pazartesi)
Cumhurbaşkanlığı ve Siyaset (16 Nisan 2014 - Çarşamba)
ÇAĞRI (13 Mart 2014 - Perşembe)
İçimizden Birisi (26 Şubat 2014 - Çarşamba)
Kimin İçin Oy Kullanacağız (12 Şubat 2014 - Çarşamba)
Nice Dokuz Yıllara (03 Şubat 2014 - Pazartesi)
Turana Açılan Kapı: Türkvizyon (25 Ocak 2014 - Cumartesi)
MHP adayı Birlik ile dobra dobra (22 Ocak 2014 - Çarşamba)
Eşek Gözlüm (10 Ocak 2014 - Cuma)
Kalemiyle Destanlaşan Bir Şahsiyet (08 Ocak 2014 - Çarşamba)
Türkvizyon ve Dombıra (23 Aralık 2013 - Pazartesi)
Gündem Siyaset (17 Aralık 2013 - Salı)
Kızıl Elma (20 Kasım 2013 - Çarşamba)
Kirli Siyasetin Aktörleri (04 Kasım 2013 - Pazartesi)
Bu Günleri Bir Görseydin Kandemir (02 Ekim 2013 - Çarşamba)
Savaşa Hayır (10 Eylül 2013 - Salı)
Gelincik Kayası Efsanesi (25 Temmuz 2013 - Perşembe)
3 Mayıs?a Nasıl Bakmalıyız? (02 Mayıs 2013 - Perşembe)
Sol İdeolojinin Tepegözü (18 Nisan 2013 - Perşembe)
Abdallar ve Teberce (2) (02 Nisan 2013 - Salı)
Abdallar ve Teberce (1) (01 Nisan 2013 - Pazartesi)
Nasıl Görünüyoruz? (12 Mart 2013 - Salı)
En Çok Çalışan Vekiller (25 Şubat 2013 - Pazartesi)
Atı Alan Üsküdar?ı Geçerken(2) (16 Şubat 2013 - Cumartesi)
Atı Alan Üsküdar?ı Geçerken(1) (14 Şubat 2013 - Perşembe)
Kutlu Olsun (03 Şubat 2013 - Pazar)
Selam Getirdim(3) (17 Ocak 2013 - Perşembe)
Selam Getirdim(2) (16 Ocak 2013 - Çarşamba)
Selam Getirdim(1) (14 Ocak 2013 - Pazartesi)
Es Turizm?in Yaptığına Bakın (08 Ocak 2013 - Salı)
Verdikçe İsterler (2) (26 Aralık 2012 - Çarşamba)
Verdikçe İsterler (1) (26 Aralık 2012 - Çarşamba)
SSCB Yirmi Yıl Daha Yaşasaydı (08 Aralık 2012 - Cumartesi)
Hacı Taşan?a Vefasızlık (30 Kasım 2012 - Cuma)
Kadânî?nin Sesine Kulak Verin (12 Kasım 2012 - Pazartesi)
Teşekkürler İlqar Müezzinzade (04 Kasım 2012 - Pazar)
Asla Gurur Duymuyoruz (05 Ekim 2012 - Cuma)
Askeri Araçta Örgüt Paçavrası (05 Eylül 2012 - Çarşamba)
Sanal Soygunu (22 Ağustos 2012 - Çarşamba)
Söz Sende Hasandede (01 Ağustos 2012 - Çarşamba)
Devlet Devlet Değil Millet Millet Değil (23 Temmuz 2012 - Pazartesi)
Ayrılığın Böylesi (13 Temmuz 2012 - Cuma)
Teşekkürler Öğretmenim (05 Temmuz 2012 - Perşembe)
Sulakyurtlunun Korkusu (25 Haziran 2012 - Pazartesi)
Karabağ Turan (18 Haziran 2012 - Pazartesi)
Mahşer Varsa (11 Haziran 2012 - Pazartesi)
Büyüdünüz de Ne Oldu (05 Haziran 2012 - Salı)
Mum Söndü (28 Mayıs 2012 - Pazartesi)
Dirilişin Tarihi 19 Mayıs (19 Mayıs 2012 - Cumartesi)
Türkçe Treni (12 Mayıs 2012 - Cumartesi)
Nisan:2 Mayıs:3 (05 Mayıs 2012 - Cumartesi)
Söz Havada Kalmasın (30 Nisan 2012 - Pazartesi)
Nerde Eski Bayramlar (21 Nisan 2012 - Cumartesi)
Tanrı?m Kayıra (16 Nisan 2012 - Pazartesi)
Davetlisiniz (06 Nisan 2012 - Cuma)
Ben Bu Suçu İşlerim (26 Mart 2012 - Pazartesi)
Bayrağıma Saygıyla (12 Mart 2012 - Pazartesi)
Hayaliyle Solanlar (04 Mart 2012 - Pazar)
Genç Türkler Birliği (27 Şubat 2012 - Pazartesi)
Kaldırımda Kale Var (21 Şubat 2012 - Salı)
Ceset Çukurunda Bir Müdür (12 Şubat 2012 - Pazar)
Kimlik Kimlik Üstüne ve Seyit Rıza (06 Şubat 2012 - Pazartesi)
Katerina?ya Referans (29 Ocak 2012 - Pazar)
Hasandede Peribacaları (23 Ocak 2012 - Pazartesi)
?Hristofyaaaas!? diye bağırdı son kez (16 Ocak 2012 - Pazartesi)
Kızıl astar isterler (09 Ocak 2012 - Pazartesi)
Yas mı, Devlete isyan mı? (02 Ocak 2012 - Pazartesi)
Ilımlı sömürü (26 Aralık 2011 - Pazartesi)
Gönül Nuru Tuğra (19 Aralık 2011 - Pazartesi)
ADEY?e direniş (12 Aralık 2011 - Pazartesi)
Kerbelâ?yı Yeniden Sorgulamak (05 Aralık 2011 - Pazartesi)
Eşit İşe Eşit Ücret mi Yoksa (28 Kasım 2011 - Pazartesi)
Avanos?un Kazları (21 Kasım 2011 - Pazartesi)
Bir Öneri de Benden (19 Kasım 2011 - Cumartesi)
Sürün şu domuzları (10 Kasım 2011 - Perşembe)
Bu Gün On Kasım Perşembe (10 Kasım 2011 - Perşembe)
Güldürmeyin Adamı (04 Kasım 2011 - Cuma)
Çanakkale Ruhlu Anadolu İnsanı (31 Ekim 2011 - Pazartesi)
Bir ayıba itiraz (29 Ekim 2011 - Cumartesi)
Dil (24 Ekim 2011 - Pazartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Sağlık
3. Sayfa
Teknoloji
Magazin
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar